1. Giriş
Yozgat Bozok Üniversitesi, kurumsal dijital hizmetlerinin tüm kullanıcılar için engelsiz ve erişilebilir olmasını temel bir sorumluluk olarak kabul eder. Kurumsal web içeriklerimiz, uluslararası standartlar ve ulusal mevzuat çerçevesinde proaktif bir yaklaşımla sürekli iyileştirilmektedir.
2. Stratejik Hedefler ve Standartların Yaygınlaştırılması
Üniversitemizin stratejik planı doğrultusunda, kurumsal web sitelerimizde WCAG 2.2 AA standartlarının yaygınlaştırılması ve erişilebilirlik düzeyinin sürdürülebilir şekilde geliştirilmesi hedeflenmektedir.
3. Dijital Erişilebilirlik Çözümleri
Üniversitemiz kurumsal web platformu üzerinde erişilebilirliği sürdürülebilir kılmak amacıyla üç temel teknik katman işletilmektedir. Bu katmanlar, sadece görsel bir arayüz sunmakla kalmayıp, arka planda çalışan yapay zeka ve ses sentezleme motorlarıyla multimodal (çok modlu) bir erişim ekosistemi oluşturmaktadır
3.1. Erişilebilirlik Menüsü: Kullanıcılara kişiselleştirilebilir bir arayüz deneyimi sunan bu katman, web sayfasının yapısal özelliklerini anlık olarak modifiye edebilmektedir. Panel üzerinden sunulan temel fonksiyonlar şunlardır:
- Görsel Optimizasyon: Kontrast seviyesinin artırılması (+), renk doygunluğunun ayarlanması ve resimlerin gizlenerek dikkat dağıtıcı unsurların elenmesi sağlanır.
- Tipografik Düzenlemeler: Disleksi dostu yazı tipi seçeneği, metin boyutunun büyütülmesi, satır yüksekliği ve metin boşluklarının ayarlanması ile okuma güçlüğü çeken kullanıcılara teknik destek sunulur.
- Etkileşimli Araçlar: Bağlantıların vurgulanması, imleç boyutunun değiştirilmesi, animasyonların durdurulması ve içeriklere dair ipuçlarının görünür kılınması ile WCAG "İşletilebilirlik" ilkeleri desteklenmektedir.
3.2. Sesli Okuma Özelliği (Konuşan Bozok): Metin tabanlı içeriklerin işitsel veriye dönüştürülmesini sağlayan ResponsiveVoice entegrasyonudur. Sistem, tarayıcı tabanlı Web Speech API katmanını kullanarak haber, duyuru ve akademik içeriklerin herhangi bir ek yazılıma ihtiyaç duyulmadan sesli olarak tüketilmesine olanak tanır. Bu çözüm, WCAG "Algılanabilirlik" (Perceivable) kriteri altındaki metin olmayan içeriklere alternatif sunma yükümlülüğünü (1.1.1) teknik olarak karşılar.
- Teknik Altyapı: Sistem, ResponsiveVoice.js motoru ile istemci tarafında sayfanın DOM yapısını gerçek zamanlı tarayarak metinleri Web Speech API veya bulut tabanlı sentezleyiciler üzerinden ses sinyaline dönüştürür.
- WCAG Uyumluluğu (Algılanabilirlik): WCAG 1.1.1 ve 1.2.1 kriterlerine teknik alternatif sunarak görme engelli ve disleksi tanısı bulunan kullanıcılar için içeriğin multimodal (çok modlu) algılanabilirliğini sağlar.
- Fonksiyonel Kontrol (İşletilebilirlik): Kullanıcı arayüzü; okuma hızı, ses perdesi ve durdurma/başlatma komutları üzerinde tam denetim sağlayarak "İşletilebilirlik" prensibini karşılar.
- Platform Uyumluluğu (Sağlamlık): HTML5 standartlarına dayalı mimarisi sayesinde Chrome, Firefox ve Safari tarayıcılarında ek konfigürasyon gerektirmeksizin kararlı çalışarak "Sağlamlık" ilkesini doğrular.
3.3. Yapay Zeka Desteği (YOBÜ Öğrenci Asistanı - Bozok AI): Bilgi İşlem Daire Başkanlığı tarafından geliştirilen yapay zekâ destekli bu asistan, Doğal Dil İşleme (NLP) ve Büyük Dil Modeli (LLM) teknolojilerini kullanarak "Bilgi Erişilebilirliği" (Information Accessibility) kapsamında 7/24 kesintisiz hizmet vermektedir. Kurumsal veri kaynaklarıyla entegre çalışan sistem; kayıt süreçleri, ders seçimi, akademik takvim ve burslar gibi kritik konularda öğrencilerin sorularını analiz ederek doğrudan ve hızlı yönlendirmeler sunar. Karmaşık web navigasyon bariyerlerini ortadan kaldıran bu yapay zeka katmanına https://ogrenci.bozok.edu.tr/ adresi üzerinden erişim sağlanmaktadır.
Bilgilendirme: YOBÜ Öğrenci Asistanı tarafından sunulan bilgiler yönlendirici nitelikte olup, resmi ve bağlayıcı işlemler için ilgili akademik ve idari birimlerle iletişime geçilmesi gerekmektedir.
4. Geri Bildirim ve İletişim
Kullanıcılar; erişilebilirlik menüsü, sesli okuma altyapısı ve yapay zeka tabanlı öğrenci asistanı gibi dijital çözümlerde karşılaştıkları teknik bariyerleri veya aksaklıkları; Memnuniyet Yönetim Sistemi (tıklayınız) üzerinden iletebilir veya teknik destek için bilgi.islem@bozok.edu.tr adresi üzerinden Bilgi İşlem Daire Başkanlığı ile iletişime geçebilirler. Bu süreç, geri bildirim döngüsü oluşturarak teknik engellerin raporlanmasını ve sistematik olarak çözüme kavuşturulmasını sağlamaktadır.